การปรับฟันปลอมเมื่อรู้สึกเสียดสีหรือกดเจ็บ
การใส่ฟันปลอมใหม่หรือฟันปลอมที่ใช้งานมานานอาจทำให้รู้สึกเสียดสีหรือกดเจ็บในช่องปากได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยและมักแก้ไขได้ด้วยการปรับแต่งโดยทันตแพทย์ ผู้ใส่ฟันปลอมไม่ควรลองปรับด้วยตนเองเพราะอาจทำให้โครงฟันปลอมเสียหายหรือบาดเหงือกมากขึ้น บทความนี้จะอธิบายสาเหตุ วิธีสังเกต และขั้นตอนการขอรับบริการจากคลินิกทำฟันปลอมในพื้นที่ของคุณอย่างปลอดภัย
ฟันปลอมที่พอดีจะช่วยให้เคี้ยวอาหารและพูดได้ตามปกติ แต่เมื่อใช้งานไประยะหนึ่ง สันเหงือกอาจเปลี่ยนแปลงรูปร่าง น้ำหนักลด หรือฟันปลอมหลวม ทำให้เกิดแรงกดและเสียดสีบริเวณเนื้อเยื่ออ่อน อาการเจ็บจึงเป็นสัญญาณว่าควรได้รับการตรวจจากทันตแพทย์ ไม่ใช่ปล่อยไว้จนเกิดแผลหรือติดเชื้อ
สาเหตุที่ทำให้ฟันปลอมเสียดสีหรือกดเจ็บ
สาเหตุที่พบบ่อยคือฟันปลอมไม่พอดีกับสันเหงือกเนื่องจากกระดูกและเหงือกยุบตัวลงตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในเดือนแรกหลังใส่ฟันปลอมใหม่ ร่างกายยังปรับตัวกับวัสดุแปลกปลอม อีกทั้งขอบฟันปลอมอาจกดทับจุดที่ปูดเล็กน้อย ทำให้รู้สึกเจ็บเฉพาะตำแหน่ง
นอกจากนี้ การเคี้ยวอาหารแข็ง ใส่ฟันปลอมขณะนอนหลับ หรือทำความสะอาดด้วยแปรงที่แข็งเกินไป อาจทำให้โครงฟันปลอมบิดเบี้ยวได้ ผู้ที่น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วก็อาจพบว่าฟันปลอมหลวมและกดเจ็บมากขึ้น เพราะเบ้าฟันปลอมไม่กระชับเหมือนเดิม
วิธีสังเกตอาการที่ควรไปพบคลินิกทำฟันปลอมในพื้นที่
อาการที่ควรพบทันตแพทย์ ได้แก่ เจ็บต่อเนื่องเกิน 1 สัปดาห์ มีแผลแดงหรือแผลหลุมบริเวณที่ฟันปลอมกดทับ รู้สึกฟันปลอมขยับมากขณะพูดหรือเคี้ยว หรือมีเลือดออกผิดปกติ หากปล่อยไว้อาจทำให้เนื้อเยื่ออักเสบและใส่ฟันปลอมไม่ได้ชั่วคราว
การมองหาคลินิกทำฟันปลอมในพื้นที่ของคุณควรเลือกสถานพยาบาลที่มีทันตแพทย์เฉพาะทางด้านทันตกรรมประดิษฐ์หรือมีประสบการณ์ปรับฟันปลอมโดยตรง สอบถามขั้นตอนการให้บริการล่วงหน้า รวมถึงนัดหมายให้เหมาะกับเวลาเพื่อลดการรอคอย
ขั้นตอนการปรับฟันปลอมโดยทันตแพทย์
เมื่อไปถึงคลินิก ทันตแพทย์จะตรวจช่องปากและดูตำแหน่งที่กดเจ็บ อาจใช้สารแสดงจุดสัมผัสเพื่อหาจุดที่ฟันปลอมกดทับ จากนั้นจึงกรอปรับบริเวณขอบหรือฐานฟันปลอมทีละน้อย การปรับต้องทำอย่างระมัดระวังเพราะหากกรอมากเกินไป ฟันปลอมอาจหลวมและต้องทำใหม่
บางกรณีอาจต้องพิมพ์ปากใหม่เพื่อทำฐานฟันปลอมใหม่ หรือใช้วัสดุรองฐานชั่วคราวเพื่อลดแรงกด ทันตแพทย์จะนัดติดตามอาการอีกครั้งภายใน 1-2 สัปดาห์ ผู้ป่วยไม่ควรพยายามกรอหรือดัดฟันปลอมเองเพราะอาจทำให้โครงเสียหายและบาดเหงือกมากขึ้น
การดูแลตัวเองหลังปรับฟันปลอม
หลังปรับฟันปลอม ควรพักการเคี้ยวของแข็งเป็นเวลา 1-2 วัน รับประทานอาหารอ่อนและตัดเป็นชิ้นเล็ก ถอดฟันปลอมทำความสะอาดด้วยแปรงนุ่มและน้ำยาทำความสะอาดฟันปลอมทุกวัน หลีกเลี่ยงน้ำร้อนเพราะอาจทำให้วัสดุบิดตัว
หากยังรู้สึกเจ็บเล็กน้อย ให้สังเกตอาการและกลับไปพบทันตแพทย์ตามนัด ไม่ควรอดทนจนแผลลุกลาม ควรพักฟันปลอมเป็นช่วงสั้น ๆ ตามคำแนะนำของทันตแพทย์ และรักษาสุขอนามัยช่องปากโดยแปรงฟันธรรมชาติและลิ้นอย่างสม่ำเสมอ
เมื่อไหร่ควรเปลี่ยนฟันปลอมใหม่
ฟันปลอมมีอายุการใช้งานโดยทั่วไปหลายปี แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องใช้ตลอดไป หากปรับหลายครั้งแล้วยังเจ็บ ฟันปลอมหลวมมาก แตกหัก หรือสีเปลี่ยนอย่างชัดเจน อาจถึงเวลาทำฟันปลอมใหม่ ทันตแพทย์จะประเมินสภาพสันเหงือกและโครงฟันปลอมก่อนตัดสินใจ
การเปลี่ยนฟันปลอมใหม่ช่วยให้พอดีกับช่องปากมากขึ้น ลดแรงกดและเสียดสี แต่ควรเลือกวัสดุและรูปแบบให้เหมาะกับความต้องการ โดยปรึกษาทันตแพทย์ถึงข้อดีข้อเสียของฟันปลอมแต่ละประเภท
การเลือกคลินิกทำฟันปลอมในพื้นที่ของคุณ
การเลือกคลินิกทำฟันปลอมในพื้นที่ของคุณควรดูจากความเชี่ยวชาญของทันตแพทย์ ความสะอาดของเครื่องมือ และการให้คำปรึกษาที่ชัดเจน ผู้ป่วยสามารถสอบถามเพื่อนหรือค้นหาข้อมูลรีวิวจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ แต่ควรตรวจสอบใบอนุญาตและมาตรฐานของสถานพยาบาลด้วย
ตารางด้านล่างเป็นตัวอย่างสถานพยาบาลที่มีบริการทันตกรรมประดิษฐ์และปรับฟันปลอมในหลายประเทศ ไม่ได้เรียงตามคุณภาพ และไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับบทความนี้
| ชื่อผู้ให้บริการ | บริการที่ให้ | คุณสมบัติหรือประโยชน์เด่น |
|---|---|---|
| ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ | ตรวจและปรับฟันปลอม ทันตกรรมประดิษฐ์ | ทีมทันตแพทย์เฉพาะทางหลายสาขา |
| ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลกรุงเทพ | บริการทันตกรรมทั่วไปและปรับฟันปลอม | เครื่องมือทันตกรรมครบครัน |
| โรงพยาบาลทันตกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย | บริการทันตกรรมประดิษฐ์โดยอาจารย์และนักศึกษา | มีบริการโดยอาจารย์และนักศึกษา |
| คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล | ตรวจรักษาและปรับฟันปลอม | มีผู้เชี่ยวชาญและงานวิจัยรองรับ |
| บริการทันตกรรมสาธารณะ เอ็นเอชเอส (สหราชอาณาจักร) | บริการทันตกรรมรวมถึงฟันปลอม | มีระบบบริการสาธารณะตามพื้นที่ |
| บิวปา เดนทัล แคร์ (สหราชอาณาจักร) | บริการทันตกรรมและทันตกรรมประดิษฐ์ | มีสาขาหลายแห่งและนัดหมายออนไลน์ |
หลังปรับฟันปลอม ควรกลับไปพบทันตแพทย์หากยังเจ็บต่อเนื่อง การดูแลฟันปลอมอย่างถูกวิธีและการตรวจตามนัดจะช่วยลดปัญหาแผลกดทับและยืดอายุการใช้งานได้
สรุป การปรับฟันปลอมเมื่อรู้สึกเสียดสีหรือกดเจ็บเป็นขั้นตอนที่ทันตแพทย์ทำได้อย่างปลอดภัย ผู้ใส่ฟันปลอมควรสังเกตอาการและขอคำแนะนำจากคลินิกทำฟันปลอมในพื้นที่ของคุณ ไม่ควรปรับเอง การตรวจแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้กลับมาเคี้ยวและพูดได้อย่างสบายมากขึ้น